HABER MERKEZİ- Hapishanelerde onur kırıcı bir işkence uygulaması olarak hayata geçen çıplak aramayla ilgili “ifade” değişikliklerine gidildi. Özellikle hapishane girişlerinde uygulanan çıplak aramanın adı “detaylı arama” olarak değiştirildi.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın imzası ile Resmî Gazete’de yayınlanan ‘Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ ile tartışmalı ‘çıplak arama’ ibaresi yönetmelikten çıkarıldı, yerine ‘detaylı arama’ ibaresi getirildi.
Yönetmelikte yer alan 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki, “Hükümlünün üzerinde, kuruma sokulması veya bulundurulması yasak madde veya eşya bulunduğuna dair makul ve ciddi emarelerin varlığı ve kurum en üst amirinin gerekli görmesi hâlinde, çıplak olarak veya beden çukurlarında aşağıda belirtilen usullere göre arama yapılabilir” hükmündeki, “Ciddi emarelerin varlığı” ifadesinin devamına “Bunun başka suretle tespitinin olanaksız olması durumunda” ibaresi getirildi.
Daha önce en çok tartışma konusu olan konulardan biri “makul ve ciddi emareler”in nasıl ve kim tarafından belirlendiği idi. Şimdi ise yine hiçbir anlam ifade etmeyen “başka suretle tespitinin olanaksız olması” ibaresi getirildi. Değişen sadece ifadeler, çıplak arama işkencesi olduğu gibi devam edecek.
Ayrıca yeni yönetmeliğe, “Hükümlüye arama sırasında tek kullanımlık giyim önlüğü verilir” ibaresi eklendi. Yönetmeliğe ‘detaylı arama’ sonrası tutanak tutulması ve aranan ile arayan kişilerin imzalarının burada yer alması gerekliliği de eklenirken imza alma olayının tutuklular için ayrı bir baskı ve işkence olduğu ise gözlerden kaçırıldı.
Birçok çıplak arama uygulamasının ardından tutuklu ve hükümlülere dayak eşliğin zorla imza dayatması yapılıyor ya da doktor eşliğinde giriş muayenesi adı altında darp olmadığına dair zorla imza alınmak isteniyor.
İfade değişikliğiyle birlikte yönetmelikte yer alan, “Arama ve sayımlar sırasında insan onuruna saygı esastır” hükmü, “Arama ve sayımlar sırasında insan onuruna ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esastır. Bu kapsamda gerekli her türlü tedbir alınır” diye değiştirildi. Her arama ve sayımda insanlık onurunu kırıcı davranışların sistematik olduğu hapishanelerde yeni ifadelerin hiçbir anlamı olmadığı da bir gerçek.
