Marmara 6 Nolu L Tipi Kapalı Hapishanesindeki siyasî tutsaklara yönelik saldırılar sürüyor. Avukat Direnç Yüksel’le hapishanede devam eden saldırıları, açlık grevindeki tutsakları konuştuk.
Okurlarımızın ilgisine sunuyoruz.
Yeni Demokrasi: Marmara 6 Nolu L Tipi Kapalı Hapishanesinin mimarî ve siyasî yapısı hakkında ne söyleyebilirsiniz? Siyasî tutsaklar ne zamandan beri götürülüyor, neden orası tercih ediliyor?
Av. Direnç Yüksel: L Tipi Kapalı Hapishaneler, mimari açıdan koğuş ve avlu yapısının tepeden bakıldığında “L” harfini andırması sebebiyle bu şekilde adlandırılmaktadır. Bu hapishanelerin bir kısmı; alt katta 4 hücre, mutfak ve ortak alan, üst katta ise 5 hücrenin bulunduğu 9 kişilik alan şeklinde tasarlanmıştır. Diğer bir kısmı ise hücre tipi olmayan, 7 kişilik 4 koğuştan oluşan 28 kişilik üniteler barındırır. Dolayısıyla L tipi hapishanelerde her kurumun kendine özgü bir infaz anlayışı, koğuş düzeni ve kurallar silsilesi mevcuttur.
Türkiye’de tutuklu ve hükümlü sayısının her geçen gün artması sebebiyle, 28 kişilik tasarlanan koğuşlarda 50-60 kişinin barındırıldığına şahit olmaktayız. Özellikle adli mahpusların bulunduğu bloklarda, ortak alanlara ranzalar konularak veya mevcut ranzalara kaynak ranza eklemeleri yapılarak kapasite zorlanmaktadır. Siyasî tutsaklar ise 2016 yılındaki OHAL sürecinden itibaren ağırlıklı olarak L tipi ve sonrasında inşa edilen “Kuyu Tipi” (Yüksek Güvenlikli) hapishanelere sevk edilmeye başlanmıştır. Bu uygulamanın temel amacı; siyasî tutsakları izole etmek, birbirleriyle ve aileleriyle olan bağlarını koparmaktır. Hapishane idareleri, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren devrimci tutsakların büyük bedellerle inşa ettiği direniş kültürünü yok etmek adına “kimliksizleştirme” politikaları yürütmektedir. Münferit olarak ”6 Nolu L tipinde veya … hapishanede hak gaspları ve baskı var” demek doğru olmaz. Hukuksuz politikalar günden güne her hapishaneye, her hücreye yayılmaktadır. Marmara (Silivri) 6 Nolu L Tipi Hapishanesi özelinde ise, geçmişte ağırlıklı olarak uyuşturucu suçlarından tutuklu bulunanların kaldığı bu kuruma, son yıllarda siyasî tutsakların da yoğun şekilde sevk edildiğini görmekteyiz.
Yeni Demokrasi: Cem Dursun ve Tacettin Erol Şahin açlık grevlerini sürdürüyorlar. Açlık grevinde yaşadıkları sorunlar da kamuoyu tarafından biliniyor. Tutsakların talepleri nelerdir ve hapishane idaresinin açlık grevindeki tutsaklara yönelik tutumu nedir?
Av. Direnç Yüksel: 6 Nolu L Tipi Hapishanesinde bulunan müvekkiller Cem Dursun ve Tacettin Erol Şahin, süresiz açlık grevine devam ediyor. Grev süresince yaşanan hak gaspları kritik bir boyuta ulaşmıştır:
Hayati önemdeki B12 vitamini, bitki çayı ve toz şeker talepleri karşılanmamakta; yalnızca küp şeker verilmektedir.
İç ve dış kantin talepleri reddedilmekte, dışarıdan gelen mektuplar kendilerine teslim edilmemektedir.
Tutsakların yazdığı mektuplar, suç duyuruları ve dilekçeler kurum dışına gönderilmeyerek haberleşme hakları tamamen engellenmektedir.
Kurum personelinin tutsaklara yönelik kışkırtıcı, fiziksel ve psikolojik saldırıları devam etmektedir.
Tutsakların bu süreçteki durumunu ve taleplerini anlatan; Haluk Tolga İlhan, Pınar Aydınlar, Levent Üzümcü, Ataol Behramoğlu, Gözde Şeker ve Ömer Faruk Gergerlioğlu gibi isimlere yazılan mektuplara hapishane idaresi tarafından el konulmuştur. Tutsakların talebi, idarenin hukuka aykırı uygulamalarına son vermesi ve kazanılmış haklarının iade edilmesidir.
Yeni Demokrasi: 1 Mayıs tutsakları da 6 Nolu’ya sevk edildiler. Hapishaneye sevk edildikleri günden itibaren de birçok sorunla karşı karşıya kaldılar. Bu sorunlar neler, tutsakların bugünkü durumu nedir?
Av. Direnç Yüksel: 1 Mayıs tutsakları da sevk edildikleri 6 Nolu’da benzer bir tecrit politikasıyla karşı karşıyadır. 11 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla yapılan görüşmelerde, tutsakların hâlâ gözaltına alındıkları kıyafetlerle oldukları tespit edilmiştir. Dışarıdan getirilen kıyafetler, kurumun “uyuşturucu suçlularının kaldığı bir yer olduğu” bahanesiyle kabul edilmemekte; kıyafet teslimi için 2-3 haftalık süreler ve yalnızca kapalı görüş şartı dayatılmaktadır.
Ayrıca, bir kısım tutsak için normalde hücre cezasının infaz edildiği hücreler birleştirilerek 1 koridor oluşturulmuş olup; tek ortak alan bu koridordur. Hücrelerin havalandırması butona basıldıktan sonra infaz memuru tarafından açılmaktadır. Hücrelerde ortak havalandırma ve mutfak gibi ortak kullanım alanları bulunmamaktadır. Tutsaklar; hijyenden uzak, havalandırmasız ve kütüphane listesi dahi verilmediği için kitap hakkından mahrum bırakıldıkları bir “cezalandırma mantığı” ile tutulmaktadır. Bu insanî olmayan koşulların aşılması için güçlü bir kamuoyu desteği elzemdir.
Yeni Demokrasi: 6 Nolu’daki tutsaklar üzerindeki tecrit ve baskı politikalarına karşı siz neler yapıyorsunuz, ne yapılmalı? Tutsakların talepleri neler, bu taleplerle buluşmak için tutsak yakınları ve devrimci-demokrat kamuoyu neler yapmalı?
Av. Direnç Yüksel: Biz avukatları olarak, hem müvekkillerimizin haklarını savunmak hem de mesleki sorumluluğumuz gereği tüm hak gasplarına karşı hukuki süreci yürütüyoruz. ÇHD Hapishane Komisyonu olarak da hak gasplarını raporlayıp elimizden geldiğince basın açıklamalarıyla durumu teşhir ediyoruz. Ancak bu baskılar münferit değil, sistematik bir politikanın ürünüdür.
Bu hukuksuzlukların bertaraf edilmesi; demokratik kitle örgütlerinin, aydınların, sanatçıların ve siyasî temsilcilerin topyekûn dayanışmasıyla mümkündür. Tutsakların talepleri, geçmişte ağır bedeller ödenerek kazanılmış hakların korunmasından ibarettir. Tutsakların sesinin mektup yasaklarıyla kısıldığı bu dönemde, onların sesi olmak tüm vicdanlı kamuoyunun ortak sorumluluğudur.
