Van’ın Erciş ilçesinde bulunan Zilan Vadisi’nde yürütülen Jeotermal Elektrik Santrali (JES) faaliyetleri nedeniyle İkizçalı, İşbaşı ve Çakırbey köyleri boşaltılma riskiyle karşı karşıya.
Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre proje kapsamında çalışma sahalarının kurulduğu İşbaşı ve Çakırbey köylerinde çalışmaların yoğunlaşmasıyla birlikte yerleşim alanları, tarım arazileri ve su kaynakları üzerinde ciddi tahribatlar söz konusu. JES çalışmalarından kaynaklı ortaya çıkan ağır metal içerikli termal sular ilçenin doğal yapısı üzerinde de ciddi bir tehdit oluşturuyor.
JES PROJESİ TABELADA “SERACILIK” OLARAK GEÇİYOR
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2020 yılı “Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı” kapsamında Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) koordinasyonunda hazırlanan “Van Erciş Tarıma Dayalı İhtisas Sera OSB (TDİSOSB) Jeotermal Kaynak Sondajı ve Sıcak Su İletim Hattı Fizibilite Projesi” ile Zilan Vadisi’nde jeotermal kaynakların kullanılması öngörülüyor. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından yürütülen projenin toplam bütçesi 2 milyon 600 bin lira. Bunun 2 milyon liralık kısmı hibe olarak karşılanıyor.
Projenin temel amacı, “yılın her döneminde sebze üretimi yapılmasını sağlamak” olarak açıklanırken bölgedeki çalışmaların vadi ve çevresindeki ekolojik denge üzerinde yarattığı etki ise projenin yalnızca seracılık faaliyetiyle sınırlı olmadığını, doğrudan köylerin yaşam alanlarına kadar uzandığını gösteriyor. Tabelada “seracılık” olarak geçen proje resmî kayıtlarda ise JES projesi olarak geçiyor. Yılın her döneminde sebze üretimini hedefleyen bu proje, iddiaların aksine doğayı ve vadiyi derinden etkiliyor.
BİNLERCE HEKTARLIK ALAN TALANA AÇILDI
Vadideki çalışmaların kapsamının yalnızca mevcut sondaj sahalarıyla sınırlı kalmadığını gösteren bir başka gelişme ise 2024 yılında yapılan jeotermal ruhsat ihaleleri. YİKOB tarafından 18 Ekim 2024’te yayımlanan ihale ilanında, Erciş’te 4 bin 90 hektarlık alanın jeotermal kaynak işletme ruhsatı verilmek üzere ihaleye çıkartıldı.
Söz konusu saha için 3 milyon lira muhammen bedel belirlendi. Aynı ilan kapsamında Erciş’te 4 bin 769 hektarlık alan için de jeotermal kaynak arama ruhsatı ihaleye çıkarıldı. Böylece yalnızca 2024 tarihli bu iki ruhsat sahası yaklaşık 8 bin 860 hektarlık bir alanı kapsıyor. JES faaliyetlerin kapsadığı alan genişlerken, bölgede yaşayan köylüler açısından bölgenin ekolojik yapısının yanı sıra yerleşim alanları da büyük bir tahribatla karşı karşıya.
(HABER MERKEZİ)
