HABER MERKEZİ- Halka yönelik saldırıları nedeniyle gündeme gelen bekçilerin yetkileri genişletildi, yasa teklifinin yedi maddesi kabul edildi. Çarşı ve mahalle bekçilerine yönelik düzenlemenin birinci bölümündeki 7 madde TBMM’de kabul edildi. Toplam 17 maddeden oluşan teklifin tümü üzerindeki görüşmeler önceki gün tamamlanmıştı.
Bekçilerle ilgili yapılan düzenlemede tepkileri azaltmaya dönük birtakım ifadeler geçse de birçok yoruma açık ve bekçi lehine uygulanması muhtemel belirlemeler dikkat çekti.
BEKÇİLER ‘SİLAHLI KOLLUK KUVVETİ’ OLARAK TANIMLANDI
Teklife göre, genel kolluk kuvvetlerine yardımcı olmak üzere emniyet ve jandarma teşkilatları bünyesinde “silahlı bir kolluk” olarak çarşı ve mahalle bekçileri istihdam edilecek. Emniyet ve jandarma teşkilatlarında istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin amirleri meslek hiyerarşileri içinde tespit edilecek.
GÖSTERİ VE YÜRÜYÜŞLERE MÜDAHALE, KİŞİLERİ ve ARAÇLARI DURDURMA
Çarşı ve mahalle bekçileri görev saatleri içinde görevlendirildikleri bölgede devriye hizmeti yürütecek, ‘şüpheli durum veya kişileri’ bağlı bulundukları genel kolluk birimlerine bildirecek.
Ayrıca bekçiler ‘kamu düzenini bozacak mahiyetteki’ gösteri, yürüyüş ve karışıklıkların önlenmesi amacıyla genel kolluk kuvvetleri gelinceye kadar ‘önleyici tedbirleri’ alacak.
YORUMA AÇIK İFADELER: ‘MAKUL SEBEP’
Çarşı ve mahalle bekçileri, görev bölgesi ve çalışma saatleri ile sınırlı olmak kaydıyla kişileri ve araçları durdurabilecek. Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için ‘makul bir sebebin bulunması’ gerekecek. Süreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamayacak.
Çarşı ve mahalle bekçisi, görevini yerine getirirken kendisinin çarşı ve mahalle bekçisi olduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonra, durdurduğu kişiye durdurma sebebini bildirecek, durdurma sebebine ilişkin sorular sorabilecek, kimliğini veya bulundurulması gerekli diğer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilecek.
Bu kişilere kimliğini ispatlamada gerekli kolaylık gösterilecek. Belgesinin bulunmaması, açıklamada bulunmaktan kaçınması veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla ya da sair surette kimliği belirlenemeyen kişi tutularak durumdan derhal genel kolluk görevlileri haberdar edilecek.
‘EL İLE DIŞTAN KONTROL DAHİL GEREKLİ TEDBİRLERİ ALABİLECEKLER’
Durdurma süresi, durdurma sebebine esas teşkil eden işlemin yapılması için ihtiyaç duyulan makul süreden fazla olamayacak. Durdurma sebebinin ortadan kalkmasıyla kişilerin ve araçların ayrılmalarına izin verilecek. Bekçiler, durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, kendisine veya başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik el ile dıştan kontrol dahil gerekli tedbirleri alabilecek. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemeyecek.
‘BAŞ BEKÇİLİK’ UYGULAMASINA GİDİLİYOR
Teklif kapsamında gündemde olan bir başka değişiklik ise bekçilerin kendi içindeki alt-üst ilişkisinin düzenlenmesi. Bekçiler arasında disiplin sağlanması ve bu ilişkinin düzenlenmesi için sınavla belirlenecek “Baş bekçilik” uygulamasının getirilmesi de gündemde.
18 maddelik kanun teklifi görüşmelerinin kalan 11 maddenin görüşülerek bu hafta yasalaşması bekleniyor.
