Diyanet, çocuk evliliğini meşrulaştıran açıklamalarda bulundu. İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı kurucularından Yusuf Ziya Gümüşel’in “6 yaşındaki bir kızı H.K.G.’yi ‘evlilik’ adı altında cinsel istismara maruz bırakması” skandalının kamuoyuna yansımasının ardından kurulan TBMM Araştırma Komisyonu Raporu’nda Diyanet’in evlilik “ergenlik çağı” vurgusu yer aldı.
BirGün’den Hüseyin Şimşek’in haberine göre; istismarın yaşandığı İsmailağa Cemaati başta olmak üzere tarikat ve cemaatlere değinilmeyen raporda, bunun yerine teknik bilgilere ağırlık verildi.
Seçim dolayısıyla TBMM Genel Kurulu çalışmaları tamamlandığı için görüşmeye açılmayacak raporda, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın komisyona gönderdiği bilgilendirme yazıları yer aldı. Kanunlara göre 18 olan evlilik yaşını dikkate almayan Diyanet, evlilik için “ergenlik” vurgusu yaptı. Diyanet’in çocuk istismarı ve evliliklere bakış açısı rapora şöyle yansıdı:
Ailenin korunması konusunda İslam dininin belirlediği temel prensiplerden biri de nikâhın keyfî uygulamalara kesinlikle kapalı, önemli bir adım olması, tarafların her türlü haklarının korunması mecburiyetidir. İslam’a göre kadın ve erkeğin hem fiziksel (bulûğ) hem de ruhsal ve zihinsel (rüşd) olgunluğa erişmeden, aile kurmanın anlam ve sorumluluğunu idrak edecek yaşa (Kuran’ın ifadesiyle evlilik çağına) gelmeden evlendirilmeleri söz konusu olamaz.
Komisyonun istismarın önlenmesi hakkındaki önerileri ise sekiz ayrı başlıktan oluştu. Bunlar şöyle sıralandı:
Toplumsal farkındalığın ve duyarlılığın artırılması, kurumsal mekanizmaların güçlendirilmesi, mevzuat düzenlemeleri, medya ve dijital mecralarda çocuk ihmal ve istismarının önlenmesi, ailenin güçlendirilmesi, deprem, salgın gibi olağanüstü hallerde ihmal ve istismarın önlenmesine yönelik tedbirlerin ve koordinasyonun güçlendirilmesi, baroları yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının çocuk ihmal ve istismarın önlenmesine yönelik koruyucu temelli çalışmalara etkin katılımı.
Raporda, önerilerden bazıları özetle şu şekilde yer aldı:
Erken yaşta evlilikler dâhil her türlü ihmal ve istismarın kabul edilemez olduğuna dair toplumun tüm kesimlerinde farkındalık, duyarlılık ve sorumluluk bilinci oluşturulmalıdır.
Çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik denetim sistemleri etkin şekilde kullanılmalıdır.
Gebe çocuk, çocuk anne ya da bebeğe yönelik bakım merkezlerinde sunulan hizmetlerin etkililiğinin artırılmalı.
Özel gereksinimli çocuklara kötü muamele durumunda gelişim özelliklerine göre bildirim mekanizmaları oluşturulmalı.
H.K.G. anımsatıldı
Raporda, altı yaşından bu yana cinsel istismara maruz kalan H.K.G’nin yaşadıkları da anlatıldı. 8 Aralık 2020’den itibaren İstanbul dışındaki bir kadın konukevine yerleştirilen H.K.G’nin, travma mağduru olması göz önünde bulundurularak psikolojik iyilik halinin güçlendirilmesine yönelik pek çok kez kendisiyle görüşme gerçekleştirildiği belirtilen raporda, H.K.G’nin, kadın konukevinde hizmeti almaya başladıktan sonra psikolojik olarak rahatladığını ve kendisini iyi hissettiğini ifade ettiği vurgulandı. H.K.G’nin lise eğitimi aldığı, çocuğunun ise ilkokula başladığı kaydedildi.
