Polonya’da yargı krizi: Anayasa Mahkemesi polis ablukasında
Polonya’da Anayasa Mahkemesi Başkanı ve yardımcısının görevlerinin askıya alındığının duyurulmasının ardından ülkede siyasî kriz tırmandı. Cumhurbaşkanı Nawrocki, Senegal ziyaretini yarıda kesip ülkeye dönerken Başbakan Tusk, hukuksuzlukla mücadelede kararlı adımlar atacaklarını vurguladı.
Uzaklaştırılma kararının ardından milliyetçi grup ve partilerin oluşturduğu kalabalık Anayasa Mahkemesi binasının önünde toplandı. Bina polis tarafından ablukaya alındı. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal’e uçuşunu yarıda kesti. Başbakan Donald Tusk ise hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek için kararlı adımlar atmak gerektiğini söyledi.
DUYURU SONRASI KRİZ
Mahkemenin internet sitesinde Başkan Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırılmasına ilişkin açıklama yayımlanmasının ardından, muhalefet temsilcileri ve kitle yüksek mahkeme önünde toplandı.
Polonya basınının aktardığına göre, mahkeme önüne gelenler arasında ana muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska da yer aldı.
Anayasa Mahkemesi binası polis ablukasına alındı. Varşova Polisi’nden yapılan açıklamada, bina çevresinde bulunmalarının Anayasa Mahkemesi Hakimi Anna Korwin-Piotrowska’nın, hakimler ve mahkeme çalışanlarının can güvenliğine yönelik tehdit oluşabileceğini bildirmesi olduğu ifade edildi. Polis, yargıçlar ve çalışanların güvenliğine ilişkin bildirim üzerine mahkeme çevresini ablukaya aldı.
NAWROCKI’NİN UÇAĞI İSPANYA HAVA SAHASINDAN GERİ DÖNDÜ
Kriz sürerken Senegal’e gitmek üzere yola çıkan Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ziyaretini yarıda kesme kararı aldı. Nawrocki’yi taşıyan uçak, İspanya hava sahasından geri dönerek Polonya’ya yöneldi.
Nawrocki, sanal medya hesabından kararını, “Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya’da olması gerekiyor. Senegal’e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum” ifadeleriyle duyurdu.
Başbakan Donald Tusk, gelişmelerin ardından yaptığı paylaşımda, önceki PiS iktidarını hukuksuzlukla suçladı. Tusk, şunları kaydetti:
“Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor, zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir yol yok.”
KACZYNSKI’DEN “DARBE” İDDİASI
PiS lideri Jaroslaw Kaczynski ise sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, yaşananları Anayasa Mahkemesine yönelik “darbe” olarak nitelendirdi. Tusk’a bağlı birimlerin mahkemeye zorla girdiğini iddia eden Kaczynski, Polonya’nın polis devletine dönüştüğünü ve otoriterleştiğini savundu.
Destekçilerine yasal protestolarını sürdürme çağrısı yapan Kaczynski, Anayasa Mahkemesi’nin özgürlük ve egemenliğin güvencesi olduğunu belirtti. Kaczynski, Tusk’ı hukuku ayaklar altına almakla suçladı. Polonya’da yargı atamaları üzerindeki uzun süreli siyasî anlaşmazlık nedeniyle Anayasa Mahkemesi’nin çalışmaları fiilen durma noktasına gelmişti.
YARGI KRİZİ NASIL BAŞLADI?
PiS hükûmetinin yargı sistemine yönelik düzenlemeleri, Avrupa Birliği kurumları tarafından yargı bağımsızlığı açısından eleştirilmişti. 2023’te iktidara gelen Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükûmet, yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme ve hukuk düzenini onarma vaatleri verdi. Ancak hükûmetin bu yöndeki girişimleri, cumhurbaşkanının veto yetkisi ve yargı kurumlarının yönetimi üzerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle engellerle karşılaştı.
Anayasa Mahkemesindeki son krizin merkezinde de yeni yargıçların göreve başlama süreci bulunuyor. Nawrocki, parlamentonun seçtiği altı yargıçtan üçünün yeminini kabul etmeyi reddetti. Mahkeme Başkanı Święczkowski de mevcut parlamento çoğunluğunun seçtiği yargıçların görevlerini üstlenmelerine izin vermedi.
Bu durum, mahkemenin oluşumu ve karar alma yetkisi konusunda uzun süredir devam eden anlaşmazlığı derinleştirdi.
(HABER MERKEZİ)
