İSİG Meclisi: 10 ayda en az bin 930 işçi yaşamını yitirdi
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) yayımladığı Ekim 2026 İş Cinayetleri Raporu’na göre, ekim ayında en az 193 işçi iş cinayetinde yaşamını yitirdi. Yılın ilk 10 ayındaki toplam bin 930 işçi iş cinayetinde yaşamını yitirdi.
Raporun açıklandığı gün İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlamada 17 işçi yaşamını yitirdi.
HABAŞ KATLİAMI: “FABRİKALARDAKİ SÖMÜRÜ SİSTEMİNİN SOMA’SI”
İzmir Aliağa’da kurulu HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda yaşanan patlamalar ve yangın nedeniyle 17 işçinin yaşamını yitirdiği, 1’i ağır 12 işçinin ise yaralandığı hatırlatıldı. İSİG Meclisi, facianın arızi bir teknik kusur olarak geçiştirilemeyeceğini belirterek, “Bu katliam sonrası ‘olayın nedenleri araştırılsın’, ‘etkin soruşturma yapılsın’, ‘sorumlular bulunsun’ gibi ezber laflar edersek idare-i maslahatçılık yapmış oluruz. Bu katliam fabrikalardaki sömürü sisteminin Soma’sıdır” değerlendirmesinde bulundu.
İşletmedeki sömürü ve baskı rejiminin boyutuna dikkat çekilen raporda şu olgular öne çıkarıldı:
İşletmede uzun yıllardır işçilerin günde 12 saatlik ağır vardiyalarla çalıştırıldığı ve bu sistemin denetimsizlikle teşvik edildiği kaydedildi.
Katliamdan önceki son 2 hafta içerisinde tesiste Hakan Doğan ve Eyüp Eğinli isimli 2 işçinin daha iş cinayetlerinde yaşamını yitirmesine rağmen üretime ara verilmeden devam edildiği hatırlatıldı.
Patlamanın sarsıntısının bölgede direnişte olan Smart Solar işçileri tarafından hissedilecek denli büyük olmasına ve 17 işçinin ölümüne karşın fabrikada çarkların durdurulmadığı vurgulandı.
Olayın hemen öncesinde fabrika duvarına asılan “HABAŞ’ta İş Cinayeti! Artık Yeter! Yaşamak için Örgütlenmeye Mücadeleye!” yazılı Ege İşçi Birliği pankartının idarece apar topar kaldırıldığı; patlama sonrası Aliağa Devlet Hastanesi önünde duruma tepki gösteren işçi temsilcilerinin ise Siyasî Şube polislerince gözaltına alındığı aktarıldı.
Açıklamada, “Maden işçilerini toprak altında kömüre, metal işçilerini fabrikada eriyik metale dönüştüren kapitalist sistemdir sorunumuz. En azından bu düzenden karun kadar zengin olan patron yargılansın, bu düzenin devamlılığını sağlayan ilgili bakanlar, başta Çalışma Bakanı istifa etsin demek zorundayız. Hesap sormak için, yaşamak için örgütlenmek ve direnmek zorundayız” denilerek sorumluların olası kast hükümleri kapsamında yargılanması istendi.
14 YAŞ ALTINDA 4 KAT ARTIŞ, EMEKLİLİKTE ÖLÜMÜNE ÇALIŞMA
Ekim ayı verileri, iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımında derin bir yapısal yarılmaya işaret etti. Yaşı belirlenebilen 175 işçinin 68’ini, yani yaklaşık yüzde 39’unu çalışma çağının iki uç noktasındaki kırılgan gruplar olan 0-17 yaş arası çocuklar ile 50 yaş ve üzerindeki emekçiler oluşturdu. Ekim 2025 ile Ekim 2026 dönemleri karşılaştırıldığında, toplam iş cinayeti sayısı 169’dan 193’e çıkarak yüzde 14,2 oranında arttı.
Toplam çocuk işçi ölümleri Ekim 2025’teki 8 seviyesinden Ekim 2026’da 9’a yükselirken asıl kırılma yaş kademesinde yaşandı; 14 yaş ve altı çocuk ölümleri 1’den 4’e fırlayarak dört katına çıktı. 15-17 yaş grubunda 5 çocuk/genç işçi yaşamını yitirirken raporda, MESEM eliyle meşrulaştırılan çocuk sömürüsünün yanı sıra tarım ve inşaatlarda kayıtsız çalıştırılan göçmen çocukların ölümlerinin “inşaatta oyun oynuyordu”, “babasını ziyarete gelmişti” denilerek gizlenmeye çalışıldığı vurgulandı.
50 yaş ve üzerindeki çalışanların ölümleri her 2 yılda da toplam kayıpların yaklaşık 3’te 1’ini oluşturdu. Ekim 2025’te 50 yaş üstü 60 işçi yaşamını yitirmişken, Ekim 2026’da bu sayı 59 oldu. Özellikle 50-64 yaş grubundaki ölümlerin 46’dan 51’e yükselmesi; emekli aylıklarının açlık sınırının altında kalması nedeniyle milyonların ağır sanayi, tarım ve şantiye koşullarında çalışmaya mecbur bırakıldığını tescilledi. 65 yaş ve üzerinde ise 8 işçi iş cinayetinde yaşamını yitirdi.
En yüksek sayısal artış, 61’den 74’e çıkan ölüm sayısıyla (yüzde 21,3 artış) 30-49 yaş arasındaki çekirdek iş gücünde yaşandı. 18-29 yaş grubunda 33 iş cinayeti kaydedilirken, kimliği veya yaşı saptanamayan işçi sayısı 8’den 18’e yükselerek yüzde 125 oranında arttı; bu artış denetimsiz göçmen emeğinin boyutunu gözler önüne serdi.
YAŞAMINI YİTİREN İŞÇİLERİN YÜZDE 94 SENDİKASIZ
Ekim ayında en çok iş cinayeti 74 ölümle sanayi sektöründe gerçekleşirken, inşaatta 42, tarımda 40 ve hizmet sektöründe 37 işçi yaşamını yitirdi. İş kollarına göre dağılımda; tarım ve ormanda 40 emekçi (19 işçi, 21 çiftçi), inşaat ve yolda 38, taşımacılıkta 23, gemi/tersane/limanda 17, konaklama ve eğlencede 15, madencilikte 12, metalde 12 ve belediye/genel işlerde 10 işçi yaşamını yitirdi. Taşımacılıkta uzun çalışma saatleri ve bakımsız araçların ölümleri tırmandırdığı belirtilirken, Karadeniz’deki savaş bölgesinde Türkiye merkezli şirketlerin işlettiği gemilerde çalışan 13 deniz işçisinin yaşamını yitirdiği not düşüldü.
İş cinayetlerinin temel nedenleri arasında ezilme ve göçükler (43 işçi), trafik ve servis kazaları (35 işçi) ile yüksekten düşmeler (30 işçi) ilk sıraları aldı. Aşırı ve yoğun çalışma temposuna bağlı kalp krizi ve beyin kanaması nedeniyle 20 emekçi yaşamını yitirirken; 16 işçi iş yeri şiddeti, 9 işçi patlama ve yanma, 9 işçi ise elektrik çarpması sonucu yaşamını yitirdi.
Yaşamını yitirenlerin 167’sini (yüzde 87) işçi ve memur statüsündeki ücretliler oluştururken, kendi nam ve hesabına çalışan çiftçi ve esnafların oranı yüzde 13’te (26 kişi) kaldı. Rapor tutulmaya başlanan ilk yıllarda yüzde 80’e yüzde 20 olan bu dengenin ücretliler aleyhine bozulduğu kaydedildi.
Yaşamını yitiren işçilerin en az 182’sinin (yüzde 94) sendika üyeliği bulunmazken, yalnızca 11 işçinin (yüzde 6) sendikalı olduğu belirlendi. Raporda ayrıca kayıt dışı tarım ve temizlik işlerinde can veren 15 kadın işçi ile 17’si Suriyeli olmak üzere en az 25 göçmen işçinin yaşamını yitirdiği belgelendi. 2026 yılının ilk on ayında aylara göre can kayıpları ise ocakta 155, şubatta 129, martta 151, nisanda 190, mayısta 214, haziranda 228, temmuzda 216, ağustosta 227, eylülde 227 ve ekimde 193 olarak kayıtlara geçti.
2026 yılının Ekim ayında iş cinayetlerinde yaşamını yitiren işçilerin isimleri şöyle:
Osman Özdemir, Musa Karaceylan, Horo Özdemir, Kemal Can Gültekin, Naim Karagül, İsmail Gilani, Nazır Özkamalı, Ayşegül Güleşçi, Süheyla Bülbülcü, Baki Özyurt, Kenan Kaya, Hulki Can Horuz, Fahrettin Cinkılıç, Hasan Demir, Türkan Keskin, Ömer Özek, Osman Özcihan, Beyazıt Yeşilöz, İzzet Sırtbaş, Hasan Bayar, Halit Arıkan, Mustafa ., Muhammed Mehdi Dinler, Mustafa El Abbas, Durdu Koçak Er, Firdevs Akdağ, Hamet Edhem, Davut Demircan, Atilla Yılmaz, Nurettin Baştürk, Emine Akın, Gündüz Esenoğlu, Selçuk Şimşek, Recep Altay, Maksat Bekmuradov, Tayfun Çör, Hüseyin Saruhan, Ender Oluçay, Hamza Aydoğdu, Mehmet Sami Balkan, Doğan Gedik, Yunsal Targay, Semanur Küçük, Mutlu Yaştut, Gazanfer Ulutaş, İsmail Yorulmaz, Cengiz Bökrübaşı, Recep Çolakoğlu, Murat Kaya, Şuayip Çolpan, Muhammet Çelik, Ramazan İnce, Halit Ersay, İsa Olcay, Kerim Ören, Ömer Karakaya, Sözdar Kartal, Erdin Şener, Erkan Kundo, Nihat Tekbaş, Mithat Dinç, Aynur Ekici, Serkan Yöreci, İrfan Eroğlu, Ali Sümbül, Mustafa Sarı, İsmail Çakmak, Yusuf Hacşeh El Ahmed, Recep Gezici, Yücel Koç, Hakan Doğan, Eray Altıntaş, Danyal Can, Umut Emin Kaya, Vedat Aşcı, Nihat Tatlı, Emrah Aytan, Yıldıray Denizci, İbrahim Halil Demir, Halid Abdul Kadir, Mustafa Işık, Cevdet Demetgül, Emirkan Seven, Dursun Güçükçapraz, Mehmet Ceylan, Aycan Kılınç, İsa Elnevvaf, Salah Muhammet El Naim, Muhammet Emin El Naim, Dursun Coşkun, Hüseyin Karataş, Ayhan Öztürk, İzzettin Neddef, Hakan Ayçiçek, Özcan Taşkın, Necati Saygıcak, Metin Güneş, Mevlüt Akbaş, Metin Sayan, Faik Şentürk, Seyithan Almalı, İlyas Öztürk, Hakan Aksu, Mehmet Sine, Kadir Sevilgen, Alijan Yalkapov, Musa Uluçay, Rasim Tezcan, Mahir Güven, Cemalettin Saykı, Mazlum Gürbüz, Ferdi Kiki, Serdar Hamad, Mustafa Akdaşlı, Mehmet Nuri Taybar, Mahmut Alar, Yusuf A., Mehmet Ulaş, Kamuran Aydın, Cafer Yıldırım, Remzi Gökdağ, Sabri Yumak, Berk Yıldız, İlker Akbay, Süleyman Bayrak, Mehmet Faruk Ergüven, Mehmet Tuzcu, Ahmet İbican, Bülent Kaya, Mevlüt Ersöz, Sadık Efe, Özer Ünal, Abdulcelil Yel, Halil Altundağ, Abbas Çoban, Şehmus Sağlam, Şemsettin Tekintonğaç, Aydın Göçmen, Mert Becit, Kasım Topaloğlu, İsmail Öztürk, Bahri Yılmaz, Ünsağ Akbaş, Canser Atasayar, Atalay Yıldırım, Mohamad Naddaf, Ali Belal, Mohamad Tanhouf, Abdullah Alsouleman, Azam Ayaash, Sinan Subhi, Tarek Melhem, Ghazwan Ahmad, Raed Merie, Mahmoud Kamal Abdelatty, Doğukan Aktan, Rüstem Hasanov, Muhammed Süleymanzade, Yılmaz Çelikbilek, Zikrullah Şener, Resul Polat, Ezgi Koç Kıranlı, Hatko Orçun Ulutaş, İbrahim Eker, Çiğdem Aktaş, Emre Özen, Melike Yeter, Hasan Ali Şahin, Oğuzhan Şanlı, Ahmet Derin, Ahmet Usta, Murat Babacanov, Mehmet Açık, M.K., Hasan Demir, Tayfun Arlı, Umut Ayan, Meva Yavuzyiğit, Ahmet Türkoğlu, Haşim Ciritoğulları, Ercan Az, Ali Demirci, Esra Işık, Yeter Talay, Erdoğan Selçi, Nihat Altun, Hakan Bayrakçı, Tufan Bahçeci, Zana Çelik, Nurgül Ay, Öner Marangoz, Mehmet Bulut ve ismini öğrenemediğimiz bir işçi…
(HABER MERKEZİ)
