İçeriğe geç
Abone ol
Son Haberler

Üç Dünya Teorisine Karşı Devrimci Barikat

Dünyada ekonomik krizin derinleşmesine ve yayılmasına paralel olarak hem emperyalistler arası gerilim artmakta hem de yarı sömürgelerdeki ezilen ulus ve halklara yönelik saldırılar yoğunlaşmaktadır. Emperyalist düzenin birer parçası olmalarına rağmen yarı sömürge devletlerin de bu saldırılara maruz kalmaları şaşırtıcı değildir. Çünkü her bir alandaki çelişkiler ekonomik krizin derinleşmesine paralel keskinleşmektedir; hatta krizin yarattığı yeni çelişkiler de söz konusu olabilmektedir. 

En son İran’a yönelik saldırılarla gündeme gelen Üç Dünya Teorisi de söz konusu bu çelişkilerin derinleştiği şartlarda gündemimize girmiş bulunmaktadır. Üç Dünya Teorisi; proleter hareketin güçlü olduğu, özellikle de proleter ideolojinin hegemonik üstünlük kurduğu bölgelerde kendisini “Marksist-Leninist zeminde” var eden ulusal burjuva hareketlerin doğurduğu sınıf iş birlikçi bir akımdır. Beslendiği temel kaynak ulusalcılıktır. Emperyalizme karşı mücadelede ulusal bağımsızlıkçı hareketlerin proleter harekete yakınlaşmasıyla şekillenen bu akım; henüz emperyalizmin şafağındayken ulusal burjuvazinin çıkarlarını öne çıkaran, proletaryanın önderliğini erteleyen ve sosyalizmin koşullarının ancak emperyalizmle olgunlaşacağını savunarak Leninist sürekli devrim teorisinin karşısında konumlanan iş birlikçi tutumun bir devamıdır. Nitekim Kautsky’de somutlaşan “sosyal şovenizm” de Alman burjuvazisinin çıkarlarının proleter hareketin önüne konmasından doğan benzer bir anlayıştır.

Henüz Mao Zedong hayattayken ÇKP’de etkin hale gelen bu akım, 1970’lerin sonlarında Maoist hareket içinde şiddetle tartışılmış ve bölünmelere yol açmıştı. Maoizm doğrultusunda hareket eden güçler, Deng Şiaoping önderliğindeki ÇKP’nin yeni rotasını reddederken, kökeni Lin Biao’ya dayanan “Üç Dünya Teorisi” ile de aralarına net bir çizgi çekmişlerdi. Kuşkusuz Üç Dünya Teorisi’nin teorik düzeydeki reddi ile pratik ve politik hat üzerindeki reddi birebir örtüşmemiştir. Bu teori, politik hat bağlamında Maoist hareketin gündemine defalarca girmiş ve tartışılmaya devam etmiştir. Günümüzde de bu tartışmalar tazeliğini korumaktadır. Antifaşist ve antiemperyalist mücadelenin kapsamını doğrudan ilgilendiren bu konu üzerinde somut koşullar ışığında tartışmak, önemli bir sorumluluk olarak ele alınmalıdır.

Öncelikle “Üç Dünya Teorisi”nin Mao Zedong’un da görüşü olduğu iddiasına değinelim.

Mao Demek Devrim Demektir

Deng Şiaoping yönetimindeki ÇKP ile arasına net bir çizgi çeken Maoist hareket, bu görüşü daha ilk tartışmalarda reddetmiş ve Mao’nun buna karşıtlığını, onun devrimci pratiğinden hareketle açıklamıştır. Mao hiçbir zaman “sınıf iş birlikçisi” bir politika benimsememiştir; aksine, sınıf iş birliğini savunan tüm akım ve politikalar karşısında sonuna kadar komünist hareketin saflığını koruma ve proleter ideolojik önderliği sağlamlaştırma doğrultusunda hareket etmiştir. Yeni Demokratik Devrim’i kalıcılaştırmaya ve devrimi bu aşamada sonlandırmaya yönelik parti içi burjuva eğilimlere karşı takındığı keskin ve net tutum bunun en belirgin göstergesidir. Nitekim Büyük Proleter Kültür Devrimi ile sosyalizm koşullarında iktidara burjuvaların veya burjuva anlayışların yerleşmesi halinde izlenecek yolu devrimci harekete Mao açmıştır. Böylece burjuvazinin sosyalizmde iktidarı ele geçirmesi ihtimaline karşı tavizsiz ve kararlı bir mücadele yürütülmesinin de önünü açan odur. Bu net duruşun bir diğer örneği de ÇKP önderliğinde Japon işgaline karşı yürütülen savaştaki cephe anlayışıdır. Guomindang ile işgale karşı birleşmek amacıyla oluşturulan politikada Mao, ÇKP’nin devrimdeki rolünü geriletecek veya zayıflatacak hiçbir yaklaşıma geçit vermemiştir. Bunlar onun sınıf iş birlikçiliğine karşı net tutumunun güçlü kanıtlarıdır.

Özetle Mao, tüm kritik dönemlerde komünist hareketin saflığını ve önderlik rolünü koruyan ve pekiştiren bir çizgi izlemiştir. Burjuvaziyle kurduğu tüm ittifaklarda veya burjuvazinin üstlendiği olumlu rollerde temel yaklaşımı, burjuvazinin proletaryaya hizmet etmesini sağlamak olmuştur. Proletaryanın devrimci rolünü reddeden ya da zaafa uğratan hiçbir ittifaka onay vermemiştir.

Üç Dünya Analizi ve Üç Dünya Teorisi

Mao, dünyayı analiz ettiği bir konuşmasında, “üç dünyanın” varlığından söz edip bunları tanımlamıştır. Kimileri bu konuşmanın “Üç Dünya Teorisi”nin bir savunusu olduğu veya bu konuşmayla onun bu akıma onay verdiği iddiasındadır. Oysa sözü geçen konuşma, Mao’nun analizlerinde başvurduğu yöntemin tüm dünya ülkelerine uygulanmasını içermektedir. 

Mao, uluslararası ilişkilerin donuk olmadığını savunur ve ulusal çıkar veya ittifak dengelerinin değişebilir olduğunu tespit eder; devrimci bilincin, antiemperyalist eğilimin ve toplumsal sınıf çelişkilerinin dünya çapındaki durumunu diyalektik bir kavrayışla analiz eder. Mao’ya göre Emperyalizm ve Proleter Devrimler Çağı’nda dünya devriminin merkezi Batı proletaryası değil, üçüncü dünyanın ezilen halklarıdır. Lenin’in “geri Avrupa ileri Asya” analizi de bu tezi içerir. Devrim sürecindeki “ileri unsurları çekirdek yapma” ilkesi; uluslararası alanda üçüncü dünya ülkelerinin antiemperyalist blokta birleştirilmesi olarak cisimleşir. İkinci dünya ülkeleri (örneğin Fransa, İngiltere, Japonya), bir yandan kapitalist ülkelerdir; ancak diğer yandan ABD ve SSCB’nin tahakkümü altındadır. Bu tahakküm bir çelişkidir ve doğru kullanıldığında emperyalizmin zayıflaması için bir kaldıraçtır. Mao’nun Çin içindeki “orta unsurları kazan/yanına çek” ilkesi bu kez bu çelişki bakımından devreye girer. Çin, ikinci dünya ülkelerinin ABD ve SSCB karşısında bağımsızlaşma eğilimlerini destekleyerek (örneğin 1964’te Fransa ile diplomatik ilişki kurulması) karşı cepheyi parçalama siyaseti izler. Bunun sınıf iş birlikçi Üç Dünya Teorisindeki “ülke devrimlerinin ihmali ya da reddi” ile bir bağı yoktur. 

Mao Zedong’un “üç dünya analizi”, özünde dünya devrimini hızlandırma ve emperyalizmi geriletme amacı taşıyan somut bir durum tahlilidir. Mao, devletleri sınıfsal ve politik niteliklerine göre kategorize ederken her ülkedeki özgün devrimci dinamikleri ve Komünist Partisi’nin önderliğini asla paranteze almamıştır. Ancak bu tahlil, hem Mao’nun sağlığında Lin Biao öncülüğündeki “sol” akım hem de Mao’nun ölümünden sonra Deng Şiaoping yönetimi tarafından özünden saptırılarak iki farklı uca çekilmiştir.

Henüz Mao sağken Lin Biao tarafından geliştirilen anlayış, üç dünya analizini “dünya çapında Halk Savaşı” stratejisine indirgemiştir. Lin Biao’nun Yaşasın Halk Savaşının Zaferi yapıtında biçimlenen bu tez; Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki antiemperyalist hareketleri doğrudan proleter devrimin ikamesi olarak görmüştür. Lin Biao bu yaklaşımıyla:

“İkinci Dünya Savaşından bu yana Halk Savaşı Asya, Afrika ve Lâtin Amerika’da gücünü gitgide artırarak kendini göstermiştir… Bu Halk Savaşlarına öncülük eden sınıflar değişebildiği gibi, yığın hareketlerinin ve zafer derecesinin genişliği ve derinliği de değişik olabilir; ama bu Halk Savaşlarının zaferleri, emperyalizmin güçlerini fazlasıyla zayıflatmış… dünya barışını korumakta zorlu etkenler durumuna gelmişlerdir.” (Lin Biao, Yaşasın Halk Savaşının Zaferi, 1974, s. 56) diyerek Halk Savaşının temel ilkesi olan proletarya partisi önderliğini ve bunun bir proletarya stratejisi olduğu gerçeğini silikleştirmektedir.

Lin Biao’nun bu “sol” yorumu, yalnızca ABD emperyalizmini ana hedef (baş düşman) haline getirmiş; bu durum ezilen uluslardaki burjuva iktidarlara devrimci roller biçilmesine ve her ülkenin kendi burjuvazisine karşı yürüteceği sınıf mücadelesinin ötelenmesine yol açmıştır. Daha da önemlisi Lin Biao, odağı yalnızca ABD’ye kırarak revizyonist ve sosyal-emperyalist SSCB’nin üçüncü dünya ülkeleri üzerindeki sömürücü rolünü es geçmiş, Mao’nun uluslararası ilişkilerde belli başlı iki emperyalist güce karşı geliştirdiği bütüncül hattı sakatlamıştır. Nitekim onun bu ideolojik çizgisinin tarihsel izdüşümü de manidardır: Çin-SSCB gerilimi tırmanırken Lin Biao’nun tam da sığınmaya çalıştığı sosyal-emperyalist Sovyetler Birliği’ne kaçarken uçağının düşmesi sonucu ölmesi, onun Mao’nun “üç dünya analizi” zemininden ne denli koptuğunu apaçık göstermektedir.

Mao’nun ölümünden sonra Deng Şiaoping döneminde ise üç dünya analizi tam tersi bir düzlemde araçlaştırılmıştır. Lin Biao “dünya çapında Halk Savaşının zaferi” adına ülke devrimlerini silikleştirirken; Deng Şiaoping aynı kavramı Çin’in kapitalist dünya sistemine entegrasyonunu, uluslararası pazarlara açılmasını ve “barışçıl yükseliş” doktrinini meşrulaştırma aracı yapmıştır.

Sonuç olarak, Lin Biao’nun “sol” dogmatizmi ile Deng Şiaoping’in “pragmatik” revizyonizmi zıt kutuplarda görünse de özde sınıf iş birliğinde birleşir: Lin Biao, baş düşman ABD’ye karşı tek bir cephe kurma adına SSCB’nin sömürücülüğünü görmezden gelmiş, ulusal burjuvazilerin sözde devrimci rolünü öne çıkararak proleter önderliği tasfiye etmiştir. Deng Şiaoping ise aynı kavramı kapitalist dünya pazarına entegre olmanın dış politika doktrini haline getirmiştir.

Böylece Mao’nun antiemperyalist ve antikapitalist mücadelenin diyalektik bir aracı olarak sunduğu “üç dünya analizi”, önce “sol” bir saptırmayla proleter niteliğinden soyutlanmış, ardından Deng döneminde Çin’in dünya ticarinde yer edinmesini sağlayan pragmatik bir dış politika aracına dönüştürülmüştür.

Özetle Mao’nun “ileri, orta ve geri” analizi, ister devrim sürecinde kitleleri “devrimci öncü çekirdeğin” etrafında örgütlenmesi anlayışında isterse uluslararası ilişkilerde dünya çapındaki ittifakların kurulmasında kullanılsın sınıf mücadelesinin gelişmesini şart koşar ve devrimi hedefler.

Nitekim Lenin ve Stalin yoldaşlar da dünyayı çözümlerken ülkeleri kategorize etmekten çekinmemişlerdir. 

Her ülkenin kendi devriminde izleyeceği yol ile dünya siyasetinde ülkeler arası ilişkilerde izlenecek çizgi niteliksel olarak farklıdır. Örneğin Lenin, Rusya’da devrimi korumak ve sürdürmek için emperyalist dünyaya tavizler vermek gerektiğinde hiç tereddüt etmemiştir. Troçki ile Brest-Litovsk Antlaşması üzerine yürüttüğü keskin tartışma ve sergilediği tavizsiz tutum bunun açık bir örneğidir. Keza Stalin yoldaşın meşhur Afganistan Emiri tespiti ile izlediği hat ve II. Emperyalist Paylaşım Savaşı sürecinde Sovyet sosyalizmine yönelik saldırılar karşısında uyguladığı ittifak politikası da bu durumun güçlü birer kanıtıdır. Troçkistler ve anarşistler Stalin yoldaşı “ülke devrimlerini engellemekle” suçlarken; o, Sovyet sosyalizmini yıkma amacını öncelikle benimsemeyen ve aksine sosyalizme saldıran Alman faşizmi karşısında Sovyetler ile iş birliğine yönelen emperyalistlerle masaya oturmuş, antlaşmalar imzalamıştır. Bu politikalarda “sınıf iş birliği” odaklı bir anlayış yoktur; aksine proletaryanın çıkarlarını kararlılıkla koruma iradesi vardır. Elbette bu politikalar her yönüyle incelenebilir, tartışılabilir ve olası zaafları üzerinde durulabilir. Ancak ne Lenin ne de Stalin için “Üç Dünya Teorisi”ne zemin hazırlayan veya onay veren bir tutumdan söz edilebilir. Lenin yoldaşın III. Enternasyonal’deki tartışmalarda takındığı kimi tutumlar da bu hususta referans oluşturmaktadır.

Üçüncü Dünya Ülkesi İran’da Durum 

Üç Dünya Teorisi, günümüzde ABD emperyalizminin saldırısına uğrayan İran örneğinde görülebilecek apaçık bir gerçekliği reddeder. İran devleti, yalnızca “an itibarıyla” ABD’nin —hegemonik gücünü sürdürmek amacıyla yarı sömürgeleşmiş devletlerden ibaret kıldığı— Orta Doğu’yu yeniden dizayn etmesini engelleyebilir. Bu, “bir ölçüde”, sırf ABD’nin Orta Doğu’daki hegemonyasını yeni dengelerle sürdürme politikasına set çektiği oranda devrimci bir roldür. Buradan hareketle İran devletinin mevcut iktidarını veya liderliğini “devrimci özne” ilan etmek; İran halkının ve İran proletaryasının çıkarlarını, dolayısıyla İran devrimini ihmal etmekten başka bir şey değildir. Dünden bugüne farklı emperyalist güçlerle bağımlılık ilişkileri kuran bu aynı iktidar, kendi halkına zulmeden, halkın devrim hakkını gasbeden ve kendi gerici sınıf çıkarlarını halkın çıkarlarının üstünde tutan bir politika izlemiştir. Buna bağlı olarak, İran’daki hiçbir ezilen ulus “ulusal bağımsızlık hakkına” sahip olamamıştır.

Mevcut İran devleti, bütün tarihi boyunca yarı sömürge Orta Doğu’daki dengenin belirleyici unsurlarından biri olmuştur. Emperyalizmle ve bölge gericiliğiyle kurduğu bağlar yarı sömürgecilik ilişkisidir. Orta Doğu halklarının çıkarlarını söz konusu dengenin sürmesi uğruna defalarca çiğnemiştir; hiçbir anlaşması veya eylemi bu çıkarları korumayı ve geliştirmeyi hedeflememiştir. Bugün ABD ve İngiltere’nin İsrail aparatını kullanarak İran’ın taraf olduğu dengeyi yenileme çabasına İran’daki egemen sınıfların karşı koyması, ne antiemperyalist bir tutumdur ne de devrimci bir eğilim taşır. Aksine bu karşı koyuş, her gerici iktidarda olduğu gibi öncelikle kendi varlığını koruma kaygısından ibarettir. Tam da bu yüzden onun “bir ölçüde” devrimci bir rolünden söz edilebilir: An itibarıyla ABD ve İngiltere’nin emperyalistler arası çatışmada izlediği politikayı zayıflatmakta, bu saldırgan emperyalist odağın gücünü sarsmakta ve Orta Doğu halklarına mücadelenin mümkün ve muzaffer olabileceğini “ister istemez” göstermektedir. Ne var ki söz konusu iktidarın bu mücadeleyi bir adım ileri taşıma niteliği de amacı da yoktur; bundan bir çıkarı da bulunmamaktadır. Aksi takdirde ne Rusya ve Çin ile ne de emperyalist AB devletleriyle yarı sömürgecilik ilişkilerini tesis eder ve sürdürürdü.

En son Suudi Arabistan öncülüğünde TC ve Pakistan İran’a bir ziyarette bulundular. Bunun, bölge devletlerinin emperyalizme rağmen yaptıkları bir iş birliği olduğu ileri sürüldü İran tarafından. O bu iddiayla İran halkını, hatta Orta Doğu halklarını manipüle etmektedir. Söz konusu devletlerden Suudi Arabistan ve TC’nin Suriye’de, Lübnan’da, Yemen’de ve hatta Filistin’de hangi politikaları izledikleri ve buralardaki gerici ve haksız savaşlardan sorumlu oldukları bilinmektedir. İran ile ABD ve İngiltere’ye rağmen görüştükleri ve iş birliği amacı taşıdıkları ileri sürülemez. Bunu ileri süren biri kendi ayıbını örtmek amacından başka bir amaç gütmüyordur. Bu amaç İran’ın açıklamalarının özüdür.

Sonuç olarak Orta Doğu’daki dengeyi bozarak kendi hegemonyasını güçlendirmek amacı taşıyan ABD’ye karşı eyleme girişmek an itibarıyla devrimci dinamiklerin hareketlenmesine olanak verse de esas olan İran devletinin İran halkı üzerindeki gerici, hatta faşist baskısıdır. İran bayrağının ve liderliğinin asıl temsil ettikleri bu baskıdır. ABD saldırılarını, İsrail saldırılarını protesto etmek amacı güden bir eylemde İran bayrağını taşımak bir ölçüde anlaşılır olsa da enternasyonal düzeyde elimize İran bayrağını almamız üç dünyacılıkla aramızdaki kalın çizginin silikleşmesine yol açar. Bu bakımdan Filistin bayrağı için de içerikte aynı yaklaşım geçerlidir. Burada özgün olan Filistinlilerin uğradığı baskının ve Filistin ülkesine yönelik işgalci eylemin uzun süreli ve devam eden bir baskı ve eylem olmasıdır. Filistin sorununun devrimci çözümü emperyalizmin Orta Doğu’da güçlü bir yenilgi alması anlamına gelmektedir. Bu bakımdan Filistin bayrağı salt ABD ve İsrail saldırılarını protesto içerikli bir eylemin konusu olarak değerlendirilmemeli. O bayrak Orta Doğu halklarının kurtuluşu yolunda güçlü bir direnişin ve eylemliliğin de bayrağıdır.

Emperyalist saldırganlık önümüzdeki süreçte çok daha fazla artacaktır. Bugün emperyalizmle iş birliği içinde olanların da saldırı altında kalmaları olasıdır. Çünkü içinde olduğumuz süreç emperyalist sermayenin kendini gerçekleştirmekte ciddi derecede zorlandığı bir süreçtir. Hürmüz Boğazı’nı kendi tekeline almak isteyen ABD emperyalizminin bundan vazgeçmesi olası mıdır? Pek değil. O, bugün başaramadığını yarın başaracağını umarak, belki de başka yollarla, belki başka ittifak güçleriyle yeniden saldıracaktır. O, başka emperyalist güçlerin nüfuzu altındaki herhangi “değerli” bir toprak parçasını ele geçirmek isteğini de aşamayacaktır. Saldırganlığın kaynağı var oldukça bu olasılıklar vardır ve bu olasılıklar günümüz için kaçınılmazdır.  

Nitekim tanık oluyoruz ki emperyalist ülkelerde de iç kargaşalar son derece olasıdır. 

Artan Saldırılarla Kurulan Barikatlar

Fransa burjuvazisi, kendi iktidarını tehdit altında görmemiş olsa da özellikle gençliğin yarattığı öfke dalgasıyla sarsıldı. Kitlelerin Fransa’daki devrimci coşkusu, öne çıkarılan talan ve yağma pratikleriyle gölgelenmek istense de geleceğin nasıl örüleceğini göstermektedir. Dağınıklıkla, kendiliğindenlikle, dar ve ekonomik düzeyle sınırlanmış örgütlülüklerin sığlığıyla şekillenen hareket “devrimci öncü çekirdeğin” henüz oluşum evresinde olduğunu göstermektedir. Komünist partilerin devrim için zorunluluğu, iktidarın ele geçirilmesi zorunluluğu, devrimci şiddetin kaçınılmazlığı bu hareketlerin berrak biçimde gösterdiği Maoist tezler olmuştur. Benzer şekilde Birleşik Devletler’de halk, ağırlaşan yaşam koşullarının ve iç siyasetteki baskıların etkisiyle ayağa kalktı. Avrupa’da yaşananların diğer emperyalist ülkelerde tekrarlanmayacağını düşünmek, günümüzdeki sistemik krizleri ve sermaye birikim bunalımını küçümsemek demektir. Bu kriz ve sıkışma hali, doğrudan yaşam koşullarındaki ağırlaşmanın temel nedenidir. Teknolojik yoğunlaşmayla sağlanan muazzam ilerleme ve devasa sermaye birikimine dayanan aşırı üretim, aynı zamanda gelecek kaygısı taşıyan milyonlar yaratmaktadır. Eğitimin, sağlığın, ulaşımın ve barınmanın halk kitleleri için erişilemez hale geldiği, işsizlik baskısının toplumu bunalttığı koşullarda emperyalist saldırganlık kaçınılmaz olarak baş gösterir. Devletler açısından ayakta kalmanın yegâne yolu eldeki gücü egemen sınıfın zorlandığı anda devreye sokmaktır; dünya çapında egemen olan mali oligarşi için bu gereklilik uluslararası düzlemde olduğu kadar ulusal düzeyde de geçerlidir. Devlet organları kitlelerin direnme ve itiraz hakkını kullandığı her yerde tam da bu fütursuzlukla saldırıya geçmiştir. Trump’ta somutlaşan şuursuz çıkışlar, söylemler de aslında ABD halkında ve giderek tüm dünyada biriken huzursuzluğun dışavurumudur. Mali oligarşinin bir figüründen ibaret olan Trump, egemen sınıf iktidarındaki çürüme ve dağılmanın vitrine yansıyan simgesi olmuştur.

Dolayısıyla söz konusu kitle hareketlerinin, yönetenlerin yönetme kabiliyetindeki gerilemeyle olan bağı hususunda net olmalıyız. Egemen güçler daha fazla kazanmak, daha yüksek kârlar elde etmek ve talanı derinleştirmek mecburiyetindedir; aralarındaki rekabet de üretimin sürdürülmesi ve iktidarın korunması da bunu şart koşar. Kimi zaman bu olgu, “egemenlerin kriz yaşamadığı, krizin yalnızca yoksulları kapsadığı” şeklinde yorumlanmaktadır. Bu son derece eksik bir değerlendirmedir. Elbette egemenlerin krizi onların yoksullaşması ya da kâr edememeleri biçiminde tezahür etmek zorunda değildir. Nitekim kendi içinde de rekabet halinde olan egemen kesimlerin bazıları kriz dönemlerinden daima kârlı çıkmıştır. Ancak bu durum, iktisadi alanda bir krizin varlığını ortadan kaldırmaz. Makro dengeler bozuluyorsa, gelecek dönem belirsizleşiyorsa, teknolojik altyapının yenilenmesi riskler barındırıyorsa ve hepsinden önemlisi sömürülenlerin öfkesi yeniden üretimi tıkayacak düzeye ulaşıyorsa ortada somut bir kriz vardır. Bu kriz hali de devrimci durumun olgunlaşması anlamına gelir.

Üçüncü dünya ülkelerindeki yerel güçlerin ülke topraklarını yeraltı ve yer üstü kaynaklarıyla birlikte; “özelleştirme” adı altında bürokratik burjuvazinin çıkarlarını gerçekleştirerek, toprak emekçilerinin, köylülerin, maden işçilerinin çıkarlarını fütursuzca çiğneyerek talan ederken tam da bu kriz koşullarında efendilerinin büyüyen ihtiyaçlarına yanıt vermekteler. Kuşkusuz onlar da bu talandan devasa kazançlar devşirmekteler. Fon soygunu bu devasa kazancın bir kısmıdır ve paylaşımın ne derecede kavgalı gerçekleştiğinin de resmi olmuştur. Herkes bu yolla “talandan kazanırken” iktidar yargı yoluyla “haksız kazancın peşinde” olduğunu iddia ediyor. İddia o derecede asılsız ki “gönüllü vazgeçenler soygundan muaf” ilan edilebiliyor.

Kitleler İş Birlikçi Teorileri Alt Edecek

Özetlemek gerekirse, kapitalizmin yaşadığı derin iktisadi kriz ve sermaye birikim bunalımı, yalnızca emperyalist merkezlerdeki saldırganlığı ve fütursuzluğu tırmandırmakla kalmamakta; yarı sömürge coğrafyalardaki egemen sınıfları ve devlet aygıtlarını da kendi bekaları için daha sert önlemlere sevk etmektedir. Bu tablo karşısında antikapitalist ve antiemperyalist mücadeleyi burjuva devletlerin, meşruiyeti kendinden menkul rejimlerin veya ulusalcı burjuva kliklerin arkasına yedeklemek, tarihsel olarak Kautsky’ci sınıf iş birlikçiliğinin güncel bir tezahürü olan Üç Dünya Teorisine teslim olmaktır.

İran rejimi örneğinde belirginleştiği üzere, emperyalist müdahaleye karşı durmak ile o müdahalenin muhatabı olan gerici devlet cihazını olumlamak kesin çizgilerle birbirinden ayrılmalıdır. Filistin halkının meşru direnişi ile gerici odakların iktidar kavgalarını aynı kefeye koymayan bağımsız bir enternasyonalist hat; ne egemenlerin krizlerinden pay kapmaya çalışan yerel güçlere ne de halkları baskı altında tutan rejimlere açık kapı bırakır.

Günümüzün çürüyen egemen sınıf iktidarları karşısında komünistlerin görevi; kitlelerin biriken öfkesini ve yönetenlerin yönetme kabiliyetindeki gerilemeyi devrimci şartların olgunlaşması yönünde örgütlemektir. Bu ise ancak ulusalcı ve sınıf iş birlikçi sapmalara karşı amansız bir teorik barikat kurarak, Mao Zedong’un Çin’de çok güçlü bir şekilde tatbik ettiği ve hatta Proleter Kültür Devrimiyle doruk seviyeye taşıdığı Leninist sürekli devrim anlayışını ve proletaryanın bağımsız sınıf çizgisini savunmakla mümkündür.

Komünist partisinin devrimlerdeki zorunluluğu da bu türden bağımsız bir çizgiye sahip olmasından ileri gelmektedir. Devrimi proletaryanın çıkarları doğrultusunda örgütleyen komünist partisi için diğer sınıfsal çıkarlar, ancak proletaryanın çıkarlarının gerçekleşmesine olanak verdikçe ve alan açtıkça savunulabilirdir. Bu, hiç kuşkusuz Marksist-Leninist-Maoist hattın pragmatist özelliğidir. Ne var ki bu pragmatizm, proletaryanın son sömürülen sınıf olma özelliği gereği başkasını sömürmeyecek olmanın saflığına sahiptir ve tam anlamıyla haklıdır. Son dönem kitle hareketlerinin henüz bu özelliklerden mahrum olduğu bir gerçekliktir. Bu nedenle bu hareketleri yaratan kitleler mevcut gidişata büyük bir öfkeyle karşı çıksalar da iktidarı yerinden edecek bir tutarlılıkta olamayacaklardır. Komünistler için kitlelerin bu kendiliğinden hareketi incelenecek, tarihsel kesitteki rolü açıklığa kavuşturulacak ve farklı eğilimler içermesinden ötürü eleştirilecektir. Bu, kitlelerin kendi bağımsız çizgisinde örgütlenebil-mesinin olanaklarını yaratmak için ilk görevlerdendir. Bununla birlikte, bu hareketlerde şimdiden gözlemlenen temel özellik ve ağır basan eğilim, komünist partisinin önderliğine açık olunduğunu ispatlamaktadır: Kitleler sembolik burjuva temsiliyetlerine ciddi derecede öfke duymaktadır. Bu sembolik temsiliyetlerin temel kusuru, kitlelerin çıkarlarına temas eden veya edebilecek hiçbir araca sahip olmamalarıdır. Kitleler örgütsüz ve dağınık; başka bir ifadeyle “bireyler ya da aileler halinde yaşadıkları” ölçüde bu sembolik temsiliyetleri sorun etmemektedir. Kolektif hareket edebilme fırsatı bulduklarında ise bu temsiliyetler tuzla buz olmakta, şiddetle reddedilmektedir. Bu, söz konusu hareketlerdeki en güçlü ve bariz özellik-tir. Bu özelliğin bize hatırlattığı şey, komünist partisinin “kitlelerden kitlelere” çizgisi olmalıdır. Kitleler, kendi çıkarlarını ifade edebilecek örgütlenmelere sahip olmalıdır. Harekete geçen kitleler bu örgütlenmelerden esas olarak yoksunlar. Devrimin zaferi komünist partisinin örgütlenmesi kadar bu örgütlenmelerin de gelişmesine bağlıdır. 

İçinde olduğumuz süreç tüm bu nedenlerle olağanüstü derecede önemlidir.