Uzun bir süredir her 1 Mayıs için yaşanan tartışmalara bu 1 Mayıs örgütlenmesi sürecinde de tanık oluyoruz. Bu yıl devrimci, demokrat ve ilerici örgütler konfederasyonların çağrısını beklemeden 1 Mayıs’ta kendi iradelerini geliştirme yönelimine girdiler. DİSK-KESK-TMMOB-TTB’den oluşan konfederasyon ve meslek örgütlerinin, geçtiğimiz yıllarda sergiledikleri tutum, bu kez ön alınarak reddedilmiştir. Bu bizim de desteklediğimiz, hatta bu yönde gelişen iradenin öznelerinden olmayı amaçladığımız bir yaklaşımdır. Türkiye devrimci hareketinin, kitlelerdeki devrimci eğilimin ihtiyacı olan şey bu yöndeki iradenin başarısıdır.
Bu ayrışma hali her ilerleyen zamanda daha da netleşmiştir. Halihazırda bu ayrışmada konfederasyonların içinde bulundukları durum taşıdıkları sarı renge tamamen uygundur. Bu niteliklerini 2025 1 Mayıs değerlendirmelerinde de ortaya koymuşlardı. Daha ileri bir tutum sergilemeyeceklerini bizatihi kendileri açık biçimde ifade etmişlerdir. İşçi sınıfının kazanılmış haklarını korumaktan imtina edenlerin, işçi ve emekçileri sefalet ücretine mahkûm ederek itiraz edemeyenlerin, devletle ortaklık kurmakta daha heveskâr olanların bu niteliği kesinlikle şaşırtıcı olmamıştır. Her yıl Taksim tartışmaları ile başlayıp, sonun Saraçhane ya da Kadıköy’de son bulması bir tesadüf ya da kitleyi gözeten bir süreç yönetimi değildir, aksine sınıf uzlaşmacılığının zemininde yer alan sınıf iş birliğidir.
2026 1 Mayıs’ının örgütlenmesi amacıyla konfederasyonlar çağrı yapmış ve geniş katılım sağlanan iki toplantı yapılmıştır. Nisan ayı başlarında yapılan bu toplantılarda, devletle Taksim alanı için görüşme yapıldığı, Taksim dışında bir alan telaffuz edilmediği ifade edilmiştir. Ancak üstü kapalı, Taksim iradesinin taşınmadığı da görülmüştür. Bunun nedeni, işçi sınıfının politik geriliği bahane edilerek, “ihtiyacın kitlesel bir 1 Mayıs” olduğu ileri sürülerek ortaya konmuştur.
Tüm bu tartışmalar açısından şunu vurgulamak gerekir ki bu tablo kimi kurumların değerlendirmelerinde rastladığımız “devlet dostu sendikalar” gibi yıkıcı tanımlamalara yol açmamalıdır. Sendikaların hedef tahtasına konularak eleştirilmesi ve tüm sorumluluğun onlara bırakılması kendi zayıflıklarımızın farkında olmamak, bu gerçeği kabul etmemek anlamına gelir. Sınıfa önderlik, 1 Mayıs’ın devrimci bir içerikle örgütlenmesi, işçi sınıfının kavga gününü sahiplenecek bir bilinçle donatmak devrimcilerin, esasta bizim görevimizdir. Bu görevi sendikalardan beklemek, bunu yapmadıklarında onları düşman ilan etmek doğru bir yaklaşım değildir.
Kendiliğinden hareketin, bürokrasinin ve ekonomizmin açmazları günümüzde sendikaları ve meslek örgütlerini çevrelemiş durumdadır. Devletin saldırılarına ve işçi sınıfı üzerindeki ablukaya göğüs germek ancak sınıfın öz çıkarlarına dayanan kararlı bir duruşla mümkündür. Kitlesel bir karşılık, ancak sınıf eksenli bir hat izlendiğinde yaratılabilir; oysa mevcut sendikal yapılar bu çıkarlara yabancılaşmıştır. Sendikal bürokrasinin ürettiği kaçınılmaz sonuç, sınıftan ve hayatın gerçekliğinden kopuk pratiklerdir. Bu teorik ve pratik kopuşun en somut yansımaları, örgütlerin eylem kararlarındaki tutarsızlıklarda ve kitleleri sürükledikleri belirsizliklerde kendisini göstermektedir.
Hiç şaşırtıcı olmayacak biçimde, Taksim dışında alan telaffuz etmeyen konfederasyonlar ve meslek örgütleri, 16 Nisan akşamı yaptıkları açıklamada “Taksim’den vazgeçmediklerini göstermek için Kadıköy Rıhtım’a” çağrı yaptılar. Hiç şaşırtmayan bu pratik yeni değil; geçtiğimiz yıllarda da defalarca sergilenmişti. Hatırlanacağı üzere geçen yıl da Taksim için yapılan iddialı çağrıların ardından, yine benzer bir geri çekilmeyle Kadıköy davetine icabet edilmişti.
Devrimci İradenin 2026 1 Mayıs’ını Örgütleme Çabası!
Nisan ayı başında, DİSK’e bağlı sendikaların da yer aldığı ve kendilerini “mücadeleci sendikalar” olarak tanımlayan yapıların çağrısıyla devrimci-demokrat kurumlar bir araya geldi. Geçen yıl 1 Mayıs hazırlıklarının son bir haftaya sıkışmasından ve alanda yaşanan ciddi yetmezliklerden ders çıkararak 2026 1 Mayıs’ını güçlü ve ortak bir iradeyle örgütlemek amacıyla tüm kurumlara çağrı yapıldı. İlk toplantıda, bu ortak iradenin mutlaka Taksim 1 Mayıs’ını örgütleme hedefiyle hareket etmesi gerektiği vurgulandı.
Bu yıl 1 Mayıs’ın Taksim’de örgütlenmesi gerektiğine dair yürütülen tartışmalarda, geçtiğimiz yıllardan farklı olarak “alan fetişizmi” eleştirileri gündeme gelmedi. Devletin halka ve örgütlü güçlere yönelik artan saldırıları ile kitlelerde biriken öfkeyi toplumun tüm kesimlerinde gözlemlemek mümkün. Özellikle bu yılki 8 Mart etkinliklerine kadınların yoğun katılımı, kitlelerin bir çıkış yolu aradığını açıkça gösterdi. Devlet baskısıyla nefes alamaz hale gelen halk, artan hayat pahalılığı karşısında geleceksiz ve umutsuz bir yaşam sürdürüyor. 19 Mart sürecinde de tanık olduğumuz bu arayışın sistem içinde eritilmesine veya derin bir umutsuzluğa dönüşmesine izin vermemek adına, bu yıl kutlamaların mutlaka Taksim Meydanı’nda örgütlenmesi gerektiği yaklaşımı benimsendi.
Temmuz ayında Ankara’da gerçekleşecek olan NATO Zirvesi’ni halkın gündemine taşımak, zirveyi en geniş kesimlerin katılımı ile engelleme iradesi geliştirmek de bu yıl ki 1 Mayıs’ın temel gündemleri arasında.
Bunun yanı sıra, 2026 yılı 1 Mayıs’ının, 1976’daki o ilk yasal kutlamanın 50. yılına denk gelmesi tarihsel bir anlam taşımaktadır. Bu yılki irade, aynı zamanda Taksim’i bir 1 Mayıs alanı olarak kabul ettiren işçi sınıfının o görkemli mirasına bir selam duruşu niteliğindedir. İşçi sınıfı mücadele tarihine altın harflerle kazınan 1976’nın 50. yılında; Taksim Meydanı’nın işçi ve emekçilere açılması talebi bir “alan fetişizmi” değil, halkın olanı geri alma ve kazanma iradesidir. Bu iradenin soyut bir söylem olmaktan çıkarılmasının yegâne yolu ise, işçi sınıfı ve tüm emekçilerle omuz omuza bu hedef doğrultusunda kararlılıkla mücadele etmektir.
Nisan ayı başında kuruluşunu deklare eden “2026 1 Mayıs Taksim İnisiyatifi”, yürütülen bu tartışmaların ve ortak iradenin somut bir sonucudur. Ancak ifade etmek gerekir ki sürecin en başından itibaren tartışmalara dar grup çıkarları ve benmerkezci yaklaşımlar öne çıkmıştır. Birlikte ve güçlü bir 1 Mayıs örgütlenmesinin nasıl olması gerektiğine odaklanarak kitlelerin somut sorunlarına ve taleplerine yoğunlaşmak toplantılarımızın temel konusu olmalıyken bu konuda eksik kalındığını gördük.
Gösterilen çaba ve ortaya konan irade bir kenara itilerek sürdürülen bu dar grupçu hesaplaşmalar, İnisiyatif içinde bazı ayrılmaları da beraberinde getirmiştir. Bu durum beklenmedik değildir; nitekim son ana kadar yeni ayrışmaların yaşanması da şaşırtıcı olmayacaktır. Taksim çağrısı yapmasına rağmen konfederasyonların tavrını bekleyen kurumların da benzer bir yolu izlemesi muhtemeldir.
Başta konfederasyonlar olmak üzere kimi reformist hareketlerin “işçi sınıfı henüz bu kavgaya hazır değil” diyerek, yasal olanı meşru gösterme anlayışları olduğu bilinmektedir. Her yerinden çürümüşlük ve pislik akan bu sistemin kendisi gibi, gösterdiği adres de meşru değildir ve 1 Mayıs devletin iznine sığdırılamayacak bir gündür. Urfa’nın ardından Maraş’ta gerçekleşen okul saldırılarının, devletin tüm kirli ilişkilerinin açığa çıktığı Gülistan Doku cinayetinin, patronların talimatıyla gözaltına alınan işçilerin, hakları için yürüyen maden işçilerinin; toprağını savunduğu için, işçilerin haklarını savunduğu için tutuklananların olduğu tabloda bunca baskı, sindirme ancak militan bir çizgi ve bu çizginin kitlelere mal edilmesiyle püskürtülecektir.
Her yönüyle çürüyen, çürüyerek dökülen bu sistem, can çekiştikçe daha fazla saldıracaktır. Bugüne kadar yaşanan bu olmuştur ve bundan sonra yaşanacak da bu olacaktır. Kitlelerin tüm korku duvarlarını aşması, bu gidişe dur demesi bizim elimizde. Sistemi daha yoğun biçimde teşhir etmek, kitlelerle daha güçlü ilişkiler kurmak için, kendimizi önümüzdeki sürece daha sıkı hazırlama ruhuyla 1 Mayıs’ı örgütleyelim!
